Co zrobić po zatrzymaniu przez policję? Praktyczny poradnik

Zatrzymanie przez Policję to sytuacja, w której łatwo o stres i pochopne decyzje. Warto jednak pamiętać, że osoba zatrzymana ma określone prawa, a sposób zachowania od pierwszych chwil może mieć znaczenie dla dalszego postępowania.

Co zrobić po zatrzymaniu? Czy trzeba składać wyjaśnienia? Czy można zadzwonić do adwokata? Jak długo Policja może zatrzymać osobę?

Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje.

1. Zachowaj spokój

Pierwszą i najważniejszą zasadą jest zachowanie spokoju.

Nie należy podejmować prób ucieczki, stawiać oporu ani utrudniać wykonywania czynności przez funkcjonariuszy. Jednocześnie samo zatrzymanie nie oznacza, że osoba zatrzymana została uznana za winną popełnienia przestępstwa.

Policja może zatrzymać osobę podejrzaną m.in. wtedy, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła przestępstwo oraz zachodzi np. obawa ucieczki, ukrycia się lub zatarcia śladów przestępstwa.

2. Zapytaj, dlaczego zostałeś zatrzymany

Osoba zatrzymana powinna zostać niezwłocznie poinformowana o przyczynie zatrzymania oraz o przysługujących jej prawach.

Warto dokładnie wysłuchać informacji przekazywanych przez funkcjonariuszy. Jeżeli czegoś nie rozumiesz, możesz poprosić o wyjaśnienie.

Z zatrzymania sporządza się protokół, którego odpis powinien zostać doręczony zatrzymanemu.

3. Skontaktuj się z adwokatem

To jedno z najważniejszych uprawnień osoby zatrzymanej.

Na żądanie zatrzymanego należy umożliwić mu niezwłoczny kontakt z adwokatem lub radcą prawnym oraz bezpośrednią rozmowę z nim. W wyjątkowych sytuacjach rozmowa może odbywać się w obecności funkcjonariusza.

Dlatego po zatrzymaniu warto jasno powiedzieć:

„Chcę skontaktować się z adwokatem.”

Jeżeli nie masz własnego obrońcy, warto jak najszybciej skontaktować się z kancelarią zajmującą się sprawami karnymi.

4. Nie składaj pochopnie wyjaśnień

Osoba zatrzymana ma prawo złożyć oświadczenie albo odmówić jego złożenia.

W praktyce oznacza to, że nie zawsze dobrym rozwiązaniem jest natychmiastowe odpowiadanie na wszystkie pytania.

Szczególnie w sytuacji stresu łatwo powiedzieć coś nieprecyzyjnie, pominąć istotny szczegół albo sformułować wypowiedź w sposób, który później może zostać wykorzystany w postępowaniu.

Dlatego w sprawie dotyczącej podejrzenia popełnienia przestępstwa warto przed złożeniem szczegółowych wyjaśnień skonsultować się z obrońcą.

5. Nie podpisuj dokumentów bez ich przeczytania

W trakcie zatrzymania możesz otrzymać do podpisu różnego rodzaju dokumenty, w tym protokół zatrzymania.

Przeczytaj dokument przed podpisaniem.

Jeżeli znajdują się w nim informacje, z którymi się nie zgadzasz, warto zwrócić na to uwagę i – w razie potrzeby – skonsultować treść z obrońcą.

Pamiętaj również o prawie do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania.

6. Jeżeli potrzebujesz pomocy medycznej – powiedz o tym

Osoba zatrzymana ma prawo do dostępu do niezbędnej pomocy medycznej.

Jeżeli:

• źle się czujesz,
• przyjmujesz regularnie leki,
• masz obrażenia,
• cierpisz na chorobę wymagającą leczenia,
• potrzebujesz pilnej pomocy,

należy poinformować o tym funkcjonariuszy.

Nie należy bagatelizować swojego stanu zdrowia.

7. Możesz żądać zawiadomienia osoby najbliższej

Zatrzymany może żądać zawiadomienia o zatrzymaniu osoby najbliższej lub innej wskazanej osoby. Przepisy przewidują również określone uprawnienia związane z zawiadomieniem innych osób, np. pracodawcy.

Warto z tego prawa skorzystać, szczególnie jeżeli zatrzymanie może potrwać dłużej i konieczne jest np. zorganizowanie opieki nad dzieckiem lub zabezpieczenie innych pilnych spraw.

8. Jak długo można być zatrzymanym?

W postępowaniu karnym obowiązują ustawowe ograniczenia dotyczące czasu zatrzymania.

Co do zasady zatrzymanego należy zwolnić, jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania nie zostanie przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Jeżeli osoba zostanie przekazana sądowi, a w ciągu kolejnych 24 godzin nie doręczono jej postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, również powinna zostać zwolniona.

Nie oznacza to jednak, że po 48 godzinach sprawa automatycznie się kończy. W określonych sytuacjach prokurator może wystąpić do sądu o zastosowanie tymczasowego aresztowania.

9. Możesz zaskarżyć zatrzymanie

Jeżeli uważasz, że zatrzymanie było niezasadne, nielegalne lub przeprowadzone w nieprawidłowy sposób, przysługuje Ci zażalenie do sądu.

Sąd może zbadać zasadność, legalność oraz prawidłowość zatrzymania. Jeżeli uzna zatrzymanie za bezzasadne lub nielegalne, może zarządzić natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.

10. Co zrobić – w skrócie?

Jeżeli zostałeś zatrzymany przez Policję:

1. Zachowaj spokój.
2. Dowiedz się, jaka jest przyczyna zatrzymania.
3. Nie utrudniaj czynności funkcjonariuszy.
4. Pamiętaj, że masz prawo odmówić składania oświadczeń.
5. Zażądaj kontaktu z adwokatem.
6. Przeczytaj dokumenty przed ich podpisaniem.
7. Poinformuj Policję o problemach zdrowotnych lub konieczności przyjęcia leków.
8. Jeżeli chcesz, zażądaj zawiadomienia osoby najbliższej.
9. Zachowaj kopię protokołu zatrzymania.
10. Po konsultacji z obrońcą rozważ złożenie zażalenia na zatrzymanie, jeżeli istnieją ku temu podstawy.

Zatrzymanie przez Policję – dlaczego warto skontaktować się z adwokatem?

Pierwsze godziny po zatrzymaniu mogą mieć istotne znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania karnego. Obrońca może pomóc w ocenie sytuacji procesowej, uczestniczyć w czynnościach oraz zadbać o respektowanie praw osoby zatrzymanej.

Jeżeli Ty lub osoba Ci bliska została zatrzymana przez Policję, warto możliwie szybko skontaktować się z adwokatem specjalizującym się w sprawach karnych.

Ważne: powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W konkretnej sprawie sposób działania powinien zostać oceniony na podstawie jej okoliczności.